Bijna een maand geleden vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Door de nieuwe regels omtrent de lokale verkiezingen zijn niet alleen de algemene resultaten van de verkiezingen publiek zichtbaar, maar ook die van de individuele kiesbureaus. Sintruin Begot dook in de cijfers en zag vooral een sterke stijging bij Vlaams Belang, ook in de deelgemeenten.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 13 oktober 2024 werd Vooruit de grootste partij van Sint-Truiden, zij het niet zonder enig verlies. Alle traditionele partijen in onze stad verloren terrein. Partijen in de meerderheid en oppositie vochten om een been, maar de nieuwkomers liepen er mee heen.
We kunnen dus stellen dat als WOW niet had deelgenomen, de kans groot was dat Vlaams Belang nog beter had gescoord. Dit wordt onderstreept wanneer we de resultaten voor de provincieraadsverkiezingen van de individuele kiesbureaus van Sint-Truiden bekijken. Hier speelde WOW niet mee, en kwam Vlaams Belang vaak op de eerste of tweede plaats. In drie wijken/ dorpen van Sint-Truiden was Vlaams Belang over heel de lijn de grootste, namelijk in Halmaal-Velm, Wilderen en Sint-Pieter.
Dorp of wijk zonder kopstuk geeft winst aan nieuwkomers
Wanneer we naar de individuele buurten en dorpen van Sint-Truiden kijken, zien we dat nieuwe partijen zoals Vlaams Belang en WOW stemmen konden afsnoepen in gebieden waar de traditionele partijen geen kopstukken meer hadden. Dit was bijvoorbeeld het geval in Velm waar Veerle Heeren en Jelle Engelbosch vroegen prominent aanwezig waren. Ook in de wijk Sint-Pieter zien we dat Vlaams Belang sterk scoorde.
In Zepperen is CD&V de grootste partij, mede door de sterke persoonlijke score van Stijn Vanoirbeek. In het kiesbureau van Gelinden-Engelmanshove-Gelmen zien we dit ook door de aanwezigheid van Filip Moers van Vooruit. In Wilderen zien we dan weer dat Vlaams Belang net de grootste is maar dat ze op de hielen worden gezeten door Günther Dauw die in zijn thuisdorp N-VA op de tweede plaats wist te zetten. (Bron)
Merk vs kopstukken
De belangrijkste conclusie van de gemeenteraadsverkiezingen is dat Truienaren meer dan ooit hebben gestemd op een sterk merk in plaats van op kopstukken. Dit komt deels doordat er minder bekende namen op de kieslijsten stonden, maar ook omdat bestaande kopstukken minder sterk scoorden.
Bij de nieuwe partijen zien we nog steeds de ‘bonus’ die het lijsttrekkerschap met zich meebrengt. Zo wist Roosmarijn Beckers uit het niets op te klimmen tot de derde populairste politica van onze stad. Ook Marijn Ghys werd uit het niets de vierde populairste politicus van onze stad.
Onder de ‘nieuwe’ lichting politici van Sint-Truiden vallen enkele namen op. Ann Ruyters, de nummer twee van WOW, behaalde met een bescheiden campagne toch 990 stemmen. Ook Katrien Bomans, die door deze partij werd aangewezen als schepen, haalde vanuit de onbekendheid zo’n 1022 stemmen. Bij de individuele scores per stembureau valt ook de naam van Nathalie Vanmechelen op. De individuele scores van de kandidaten van WOW liggen ook bovengemiddeld hoog. De partij riep dan ook tijdens hun campagne meerdere keren op om alle bolletjes in te kleuren.
Bij Vooruit springt vooral de score van nieuwkomer Brenda Gijsens met 1.079 stemmen in het oog. Ook deze partij heeft een lange traditie om kiezers aan te moedigen zoveel mogelijk bolletjes in te kleuren. CD&V kent eveneens enkele interessante resultaten bij nieuwkomers. Remco Schoofs (867 stemmen) profiteerde van zijn tweede plaats op de lijst, terwijl Basile Moyaerts erin slaagde om vanop plaats 21 een stembureau in Halmaal voor zich te winnen.
Ook bij Vlaams Belang is de merkbonus zichtbaar: de meeste kandidaten behalen hier vergelijkbare scores. Deze zijn wel lager dan bij WOW. Wat doet vermoeden dat veel kiezers van Vlaams Belang een lijststem hebben uitgebracht. Dit wordt nog eens onderstreept door de afstand in scores tussen lijsttrekker Roosmarijn Beckers en haar nummer twee Patrick Vanparys, die 860 stemmen haalde.
Opvallend is dat vooral vrouwelijke nieuwkomers in de Truiense politiek goed scoren, zeker zij die voor het eerst opkomen. Dit staat in schril contrast met het nieuwe schepencollege, dat vooral uit mannen zal bestaan.
Conclusie – Het Eiland Sint-Truiden
De campagne in Sint-Truiden werd niet de burgemeestersbattle waarop sommigen hadden gehoopt. De vele schandalen, manier van oppositie voeren, en het feit dat Truienaren vonden dat hun problemen niet werden besproken zorgde voor een groot ongenoegen. De campagnes van WOW en Vlaams Belang wisten dit gevoel goed te benutten. Veiligheid, een thema dat verschillende partijen probeerden te claimen, speelde duidelijk in het voordeel van Vlaams Belang. Dit werd zo prominent dat aan het einde van de campagne verschillende partijen luidop toegaven dat Sint-Truiden geen onveilige stad is maar er een subjectief onveiligheidsgevoel heerst. WOW wist dan weer de kaart van de vernieuwing en ‘nieuwe politiek’ naar zich toe te trekken.
Het probleem met een merk is echter dat dit sneller beschadigd kan raken dan wanneer de partij met problematische individuen te maken krijgt. Die kunnen immers verwijderd worden. CD&V blijft, zij het nipt, de tweede partij van onze stad, ondanks dat ze tijdens zowel de legislatuur als de campagne met schandalen te maken kregen.
WOW kreeg al vóór de eedaflegging te maken met een golf van verontwaardiging op sociale media nadat ze kozen voor bestuursdeelname. Het feit dat zij (snel) kozen voor een bestuur dat bestond uit partijen die een voorakkoord hadden gesloten, werd hen niet in dank afgenomen.
Vlaams Belang is tot nu toe nog niet in opspraak gekomen. Maar de partij heeft wel een lange geschiedenis van beschadigingen door uitspraken van individuen. Denk maar aan uitspraken zoals deze van Dries Van Langenhove en Filip Dewinter.
De komende zes jaar zullen deze partijen niet alleen hun merk moeten versterken en beschermen, maar ook de naamsbekendheid van hun verkozenen vergroten. Verkiezingen kun je immers maar één keer winnen met de marketingtactiek van de nieuwkomer.
De traditionele partijen in onze stad moeten dan weer de zwevende kiezers zien te overtuigen om terug op hen te stemmen. En dat lijken ze de komende jaren het best te kunnen doen, door vooral de breuk met het verleden te onderstrepen en de werkelijke problemen van onze stad aan te pakken. Iets wat niet makkelijk zal zijn, zeker aangezien Sint-Truiden in hun formatiegesprekken niet de lijn van de nationale partijen of de provinciale afdelingen volgden. Alleen de tijd zal uitwijzen of dit invloed zal hebben op hogere politieke niveaus wanneer er bijvoorbeeld subsidies worden uitgedeeld.
Wil je zelf zien hoe je wijk of dorp heeft gestemd? Klik dan op deze link voor meer informatie.
