De Limburgse gouverneur Jos Lantmeeters heeft scherpe kritiek op de manier waarop in Sint-Truiden wordt omgegaan met mogelijke deontologische overtredingen. In een antwoord op een klacht van Vlaams Belang over de ‘zwartzak’-uitspraak van burgemeester Ludwig Vandenhove (Vooruit) wijst hij niet alleen naar de burgemeester, maar ook naar de gemeenteraad en haar voorzitter.
De klacht volgde op de gemeenteraad van 8 december, waar Vandenhove het woord ‘zwartzak’ gebruikte tegenover Vlaams Belang-raadslid Marc Geraerts. Volgens gouverneur Lantmeeters is dat woordgebruik “allesbehalve respectvol” en past het niet bij de communicatiestijl die van een burgemeester verwacht mag worden. Een tuchtonderzoek komt er voorlopig niet, al wijst de gouverneur wel op een bredere problematiek. In zijn brief stelt hij dat “de opeenstapeling van incidenten op naam van de burgemeester vragen oproept over zijn inzicht in de inhoudelijke draagwijdte van deontologisch en integer handelen”.
Voor Vlaams Belang-fractievoorzitter Patrick Vanparys bevestigt het antwoord van de gouverneur wat zijn partij al langer zegt. “Iedereen wist dat deze uitspraak niet door de beugel kon, behalve de burgemeester zelf. De gouverneur heeft hem nu duidelijk terechtgewezen. Hopelijk leidt dat tot een gedragswijziging.”
Ook kritiek op gemeenteraadsvoorzitter
Lantmeeters wijst niet alleen burgemeester Vandenhove terecht in zijn brief naar het stadsbestuur. Volgens hem had gemeenteraadsvoorzitter Peter Van Dam (WOW) tijdens de zitting moeten ingrijpen door de burgemeester tot de orde te roepen en de uitspraak te laten opnemen in de notulen. Het feit dat Vandenhove op dat moment niet actief deelnam aan het debat, verandert volgens de gouverneur niets aan die verantwoordelijkheid.
Van Dam zelf zegt dat hij geen reden ziet om zijn aanpak aan te passen. “Ik heb de uitspraak op dat moment niet gehoord. Nadien heb ik de burgemeester er wel over aangesproken”, reageert hij.
Deontologische commissie niet gebruikt
Opvallend is dat de gouverneur ook de bredere Truiense politiek aanspreekt. Volgens hem hadden dergelijke klachten in eerste instantie moeten worden behandeld door de deontologische commissie van de gemeenteraad. Hij noemt het “zorgwekkend” dat niemand van de gemeenteraadsleden, indiener van de klacht of de commissieleden op het moment van de uitspraak de stap zette om de zaak daar aan te kaarten.
Volgens Lantmeeters wijst dat op een gebrek aan verantwoordelijkheidszin binnen de gemeenteraad. “Het is niet de taak van de toezichthoudende overheid om deontologische discussies op te lossen”, klinkt het. “Net daarom is er decretaal een deontologische commissie voorzien. Die moet ook effectief worden gebruikt.”
De gouverneur benadrukt dat zijn mogelijkheden beperkt zijn zolang het om afzonderlijke deontologische overtredingen gaat. Pas wanneer incidenten zich blijven opstapelen, kan eventueel een tuchtonderzoek door de bevoegde minister worden overwogen.
Wantrouwen bij Vlaams Belang
Volgens Vanparys stapte zijn fractie bewust naar de gouverneur omdat ze weinig vertrouwen heeft in de lokale deontologische commissie. “Uit onze ervaring blijkt dat het schepencollege die commissie soms als politiek instrument gebruikt. Daarom leek een klacht bij de gouverneur ons aangewezen.”
Ook gemeenteraadsvoorzitter Van Dam stelt zich sceptisch op tov de commissie. “Ik ben geen voorstander van het gegeven deontologische commissie omdat het meer show is dan iets anders. Ik vind dat je mensen moet aanspreken als ze gedrag tonen wat niet kan. Iedere persoon die zijn boekje te buiten gaat zal ik aanspreken, net zoals ik dat in het verleden heb gedaan.”
Burgemeester Ludwig Vandenhove wenst inhoudelijk niet in te gaan op de kritiek. “Ik heb respect voor de gouverneur en zijn uitspraken”, reageert hij kort.
