De stad Sint-Truiden sluit het boekjaar 2024 af met een budgettair overschot van 3.344.974 euro. Toch blijft het stadsbestuur voorzichtig in zijn evaluatie. De financiële vooruitzichten voor de komende jaren zijn allesbehalve rooskleurig. Het bestuur moet dan ook dringend de uitgaven beperken en op zoek naar extra inkomstenbronnen.
Volgens de cijfers daalt de schuld per inwoner gestaag: van 3.500 euro in 2022 tot ongeveer 2.670 euro eind 2024. Toch waarschuwt schepen van Financiën Günther Dauw (N-VA) dat de stad zich niet mag laten misleiden door deze positieve balans. “De druk op onze inkomsten groeit, terwijl de vaste kosten hoog blijven. We hebben nog steeds te maken met een relatief hoge schuldenlast,” klinkt het.
De stad verwacht de komende jaren een terugval van haar inkomsten. Volgens modellen van de bovenlokale overheid zullen vooral de ontvangsten uit de personenbelasting dalen. Dauw wijst onder meer op de vergrijzing van de bevolking en de afbouw van federale steunmaatregelen. De opbrengsten uit de personenbelasting blijven achter, net als de dividenden van onder meer Greensky en Nuhma. Ook de beperking in tijd van werkloosheidsuitkeringen zal in Sint-Truiden gevolgen hebben voor 448 inwoners, wat de situatie verder bemoeilijkt.
In 2026 en 2027 zouden de inkomsten zelfs lager kunnen uitvallen dan de jaarlijkse afbetalingen van leningen, wat zou leiden tot een negatieve autofinancieringsmarge. Deze marge is een indicator voor de aflossingscapaciteit van een stad. Is die negatief, dan kan de stad haar schulden niet zelfstandig afbetalen. Momenteel bedraagt de totale schuld zo’n 121 miljoen euro.
Besparingen en verkoop van eigendommen
Het stadsbestuur wil de personenbelasting niet verhogen. “We moeten op zoek naar andere bronnen van inkomsten,” aldus Dauw. Daarom moet de stad verder besparen én extra inkomsten genereren. In het meerjarenplan 2024-2025 werden al voor 684.000 euro aan uitgaven geschrapt. Dit daalde wel naar €455.000 omdat de inkomsten uit explïtatie ook lager lagen. Ook het investeringsbudget werd teruggeschroefd, onder meer door het schrappen van middelen voor de verdere aanleg van de fietsring.
Daarnaast wil het bestuur verder inzetten op de verkoop van patrimonium. Schepen Gert Stas (Vooruit) benadrukt dat dit telkens een afweging vergt. “Vooral landbouwgronden komen in aanmerking. Sint-Truiden is de derde gemeente in Vlaanderen met de meeste landbouwgronden in eigendom. Net als bij de gebouwen die we willen verkopen, zal ook hier per geval een afweging gemaakt worden.” Een opvallende uitspraak, aangezien Stas vanuit de oppositie vroeger vaak kritiek uitte op de verkoop van stedelijk patrimonium. Nu erkent hij dat er weinig alternatieven zijn: “Het water staat ons financieel al aan de lippen. Wij moeten nu voorkomen dat het nog hoger komt te staan.”
Jaarlijks hoopt het bestuur 1 à 2 miljoen euro te halen uit patrimoniumverkoop. Dat is minder dan de voorbije jaren, waarin nog tot 5 miljoen euro werd ingeschat. Maar ook deze inkomsten lijken af te nemen.
Strakke marges voor investeringen
Om als stad aantrekkelijk te blijven en noodzakelijke investeringen te kunnen doen, voorziet het stadsbestuur jaarlijks 9 miljoen euro aan investeringen in het meerjarenplan. Om de schulden niet verder te laten oplopen, wil het slechts maximaal twee derde van dat bedrag lenen. De rest moet komen uit subsidies of eigen inkomsten. “Het investeringsbudget lijkt veel, maar projecten zoals de sanering van het stort in Melveren slorpen meteen een groot deel op. Alleen dat project kost al 5,5 miljoen euro,” waarschuwt Dauw.
Voor grotere projecten, zoals de herontwikkeling van de abdijsite of de toekomst van de Minderbroederskerk, zal de stad partners moeten zoeken. “We hebben niet de middelen om dit alleen te dragen. Andere betrokken partijen, zoals kerkfabrieken of het bisdom, moeten hun rol opnemen als ze maatschappelijk relevant willen blijven en dit erfgoed willen redden,” klinkt het.
Permanent onderkomen voor stadspersoneel
Een andere grote uitdaging is het vinden van een definitieve locatie voor de huisvesting van het stadspersoneel. De werkgroep die ook de tijdelijke verhuis naar Stayen uittekende, bekijkt momenteel verschillende pistes voor een permanente oplossing. “Aanvankelijk hoopten we een partnerschap met een ontwikkelaar te vinden waarbij wij enkel de grond inbrachten. Maar we stellen nu vast dat een eigen investering noodzakelijk is. We zullen creatief moeten zijn met wat we hebben,” aldus Dauw.
In deze piste zou de site waar nu het Administratief Centrum en het Oud Atheneum zich bevinden, worden herontwikkeld tot een stadskantoor met woningen. De verkoop of ontwikkeling van deze woningen zou de bouw van het nieuwe administratief centrum deels moeten financieren.
Binnen het stadsbestuur zijn er echter uiteenlopende visies over de beste locatie. Sommige groepen pleitten aanvankelijk voor een verhuis naar de woontoren achter het station, die wordt ontwikkeld door Gilen. Ook het ontwikkelingsproject op de site van de voormalige Beta Bowling is nog een optie. Toch lijken deze voorkeuren inmiddels te verschuiven, onder druk van publieke reacties die het stadskantoor liever in het centrum willen behouden.
Het is nu wachten op de reacties van de Truiense oppositie over de jaarrekening. Het meerjarenplan voor de komen legislatuur zal in september worden opgesteld.
